ENFLASYON VE KUR ARTIŞLARI-MAKALE-18.11.2018

 

 

 

İktisat literatüründe enflasyon tanımlaması yapılırken toplumun anladığı anlamda bir açıklamanın olmadığı anlaşılır. Enflasyon tanım olarak “tam istihdam denge düzeyinde fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen artış” tarif edilmekte. Ekonomide kullanılabilir kaynakların aktif bir şekilde kullanılıyor olması ve bunun üzerinden fiyatlar genel seviyesinde artışın olma hali enflasyon olarak izah edilmekte. Türkiye ekonomisinde kapasite kullanım oranlarına bakıldığında oranın düşük olduğu görülecektir. Ekonomide eksik istihdam halinin mevcudiyetinden bahsetmek mümkün . Eksik istihdam düzeyinde “kaynakların tam kullanılmadığından hareketle ” enflasyonist süreçten bahsetmek mümkün mü?

Ekonomide kullanılabilir kaynakların aktif olarak kullanılmadığı sorunsalından hareketle piyasada oluşan fiyat artışlarının aslanda gerçek manada oluşan fiyat artışları olmadığı,piyasanın psikolojik motivasyonla fiyat düzeylerini yukarı yönlü olarak harekete geçirdiği anlaşılmaktadır. Bu motivasyonu daha çok finansal piyasaların ve özellikle uluslararası piyasalardan kaynaklandığı düşünülebilir.

Kurlarda meydana gelen artış ve Türk lirasının satın alma gücünde meydana gelen azalma psikolojik anlamda fiyat artışlarını tetiklediği şeklinde yorumlanabilir. Aslında fiyat artışlarının kur artışlarından sonra gecikmeli olarak mal ve hizmetlerin fiyatlarına yansıması beklenirken ani fiyat artışlarının psikolojik saiklerle ve finansal piyasalarda meydana gelen yapay hareketlenmelerin piyasadaki satış yönlü fiyat artış motivasyonunu sağladığı söylenebilir.

Piyasalardaki bu fiyat artışlarına karşılık toplam talepte meydana gelen azalma kısa vadede piyasalardaki bu yapay fiyat artışlarını düşüreceği inancındayım. Özellikle bütçe yönlü harcamaların  disiplinize edilmesi süreci devam ederse piyasalarda oluşan yapay fiyat artışlarının kısa vadede aşağı yönlü hareketleneceğinden söz etmek mümkün olacaktır. Yani aslında Türkiyede yaşanan bir enflasyonist süreç değil yapay geçici ve psikolojik olarak oluşan fiyat artışlarıdır.

CÜNEYT TÜNCER

18.11.2018

 

Leave a Reply